Je hebt een nieuwbouwwoning gekocht, de sleutel ligt klaar en de verhuiswagen staat voor de deur. Maar als je aanbelt bij de meterkast, is daar niets om op aan te sluiten. Dat is geen incident meer. Door de volle stroomnetten in grote delen van Nederland staan complete nieuwbouwwijken soms maandenlang leeg, simpelweg omdat er geen stroomaansluiting beschikbaar is.
Het probleem heeft een naam: netcongestie. En het raakt in 2026 niet alleen bedrijven die een zwaardere aansluiting willen, maar ook gewone huishoudens die net een huis hebben gekocht.
Wat er precies misgaat op het stroomnet
Het Nederlandse stroomnet is in korte tijd veel zwaarder belast dan waarvoor het ooit is aangelegd. Zonnepanelen op daken, warmtepompen in plaats van gasketels, elektrische auto's die 's avonds allemaal tegelijk opladen: het net moet steeds meer stroom transporteren, op steeds meer plekken tegelijk. Netbeheerders kunnen die groei niet bijbenen, want nieuwe kabels en onderstations aanleggen duurt jaren, niet maanden.
Het gevolg is dat netbeheerders op steeds meer plekken een wachtlijst hanteren. Een nieuwbouwwijk die klaar is om bewoond te worden, moet soms gewoon wachten tot er letterlijk ruimte vrijkomt op het net. Sommige projectontwikkelaars zetten noodgeneratoren in om bouwplaatsen draaiende te houden, maar dat is geen oplossing voor bewoners die willen koken, douchen en hun kinderen naar bed brengen met licht aan.
Dit speelt niet alleen in de Randstad. Ook in Brabant, Gelderland en delen van het noorden melden netbeheerders dat nieuwe aansluitingen voor kleinverbruikers, dus gewone huishoudens, langer op zich laten wachten dan gepland.
Hoeveel woningen dit raakt
De cijfers maken duidelijk hoe groot het probleem is. Het Economisch Instituut voor de Bouw verwacht dat er dit jaar ruim 80.000 nieuwbouwwoningen worden opgeleverd, tegen zo'n 68.000 vorig jaar. Dat klinkt als vooruitgang, maar het ligt nog altijd fors onder de 100.000 woningen per jaar die het kabinet als doel heeft gesteld. Naast stikstofregels en een tekort aan bouwgrond noemt het instituut het volle stroomnet expliciet als een van de knelpunten die de bouw vertragen.
Koepelorganisatie Aedes meldt dat complete nieuwbouwprojecten na oplevering wekenlang of zelfs maandenlang leeg blijven staan, puur omdat de stroomaansluiting ontbreekt. Voor een huurder of koper die al maanden op zijn nieuwe huis wacht, is dat een vervelende streep door de rekening, zeker als de huur van de oude woning gewoon doorloopt.
Wie straks voorrang krijgt bij een schaarse aansluiting
Om de beschikbare netcapaciteit eerlijker te verdelen, geldt sinds 1 januari 2026 een prioriteringskader van de Autoriteit Consument & Markt. Dat kader bepaalt welke aanvragen voorrang krijgen als er op een bepaalde plek simpelweg niet genoeg capaciteit is voor iedereen. Nieuwbouwwoningen voor regulier wonen staan daarbij doorgaans hoger op de lijst dan bijvoorbeeld grootschalige bedrijfsaansluitingen zonder directe maatschappelijke noodzaak, maar dat betekent niet dat iedere woning automatisch snel aan de beurt is.
Gemeenten en woningcorporaties merken dat de regels in de praktijk ingewikkeld blijven. Een project kan op papier voorrang krijgen en toch maanden vertraging oplopen, omdat de fysieke aanleg van kabels en onderstations simpelweg tijd kost. Een prioriteringskader lost een fysiek capaciteitsprobleem nu eenmaal niet in één keer op.
Wat gemeenten en corporaties eraan proberen te doen
De grote steden, verenigd in het samenwerkingsverband G40, pleiten inmiddels voor een landelijk "aansluitoffensief": extra geld en extra tempo om netbeheerders sneller te laten uitbreiden in wijken waar veel nieuwbouw gepland staat. Woningcorporaties vragen het Rijk daarnaast om financieel bij te springen bij "netbewust bouwen", waarbij een wijk slimmer wordt ontworpen om minder piekbelasting op het net te veroorzaken.
Denk aan woningen die zelf meer stroom opwekken dan ze verbruiken met slimme batterijen die lokaal buffer bieden, zodat niet elke woning in de straat tegelijk een piek op het net veroorzaakt. Ook wordt er steeds vaker gekeken naar gedeelde aansluitingen voor een hele wijk in plaats van losse aansluitingen per huis. Het blijft behelpen, maar het scheelt in de praktijk wel maanden wachttijd.
Tegelijkertijd zoeken gemeenten naarstig naar nieuwe bouwgrond binnen bestaande steden, en worden de nieuwbouwregels voor 2026 op meerdere fronten tegelijk aangepast. De stroomaansluiting is daarmee niet het enige obstakel, maar wel een obstakel dat pas sinds kort echt op de politieke agenda staat.
Waar je op moet letten als je een nieuwbouwhuis koopt
Overweeg je zelf een nieuwbouwwoning, vraag dan bij de ontwikkelaar of makelaar expliciet naar de status van de netaansluiting, niet alleen naar de opleverdatum van de woning zelf. Een huis kan bouwkundig helemaal klaar zijn, terwijl de stroomaansluiting nog weken of maanden op zich laat wachten. Vraag ook of er een tijdelijke voorziening is geregeld voor het geval de definitieve aansluiting vertraging oploopt.
Het is geen reden om van een aankoop af te zien, maar wel iets om serieus mee te rekenen in je verhuisplanning. Boek je oude huurwoning niet te snel op, en houd in je hoofd dat "sleuteloverdracht" tegenwoordig niet automatisch betekent dat je dezelfde avond nog licht kunt aandoen.